Logo


 





 

Typowy nabój do strzelby

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           

 

 

BALISTYKA ZEWNĘTRZNA 4/

 

Zależność prędkości od odległości przy strzale poziomym breneką

(1 - kaliber 20, m = 23.6 g; 2 - Kaliber 16, m = 27.7 g; 3 - kaliber 12, m = 31.8 g)

 

STRZAŁ WIĄZKĄ ŚRUTU

 

Naboje

Wiązka śrutu, z powodu nieregularności części śrucin w niej zawartych zachowuje się w locie dosyć specyficznie. Właśnie ta nieregularność w kształcie poszczególnych śrucin, odmienna często od kształtu kulistego powoduje, że część z nich stawia powietrzu opór większy niż śruciny o kształcie regularnym.
Jest regułą, że współczynnik balistyczny śrutu ołowianego zmienia się nieliniowo wraz ze zmniejszaniem jego średnicy. Dzieje się tak, ponieważ wraz ze zmniejszeniem średnicy nawet niewielkie deformacje na powierzchni śrutu, odbiegające kształtem od kulistego, powodują w konsekwencji znacznie większą proporcjonalnie deformację kształtu w stosunku do całkowitej powierzchni niż przy średnicach dużych. Wpływa to znacząco na współczynnik balistyczny śrucin.
Inaczej mówiąc, im mniejsze śruciny z nieregularnościami powierzchni, tym większy mają współczynnik balistyczny w porównaniu do śrucin większych, właśnie z powodu proporcji odkształceń w stosunku do całkowitej ich powierzchni.
Zastanawialiśmy się być może, jaki jest zasięg strzału śrutowego. Jak daleko wędrują śruciny wystrzelone z naszej strzelby? Na pytania te pomogą nam odpowiedzieć poniższe akapity.

sr

Śrut może posiadać strukturę nieregularną

Pociski śrutowe charakteryzują się dużym współczynnikiem balistycznym, co tłumaczy ich znacznie mniejszy zasięg niż pocisków aerodynamicznych. Wynika to z dużego oporu, jaki stawiają powietrzu.

 

Poniższe wykresy obrazują w jaki sposób kształtuje się zasięg śrutu w zależności od jego średnicy i masy. We wszystkich przypadkach prędkość wylotowa śrutu wynosiła 380 m/s a lufa znajdowała się na wysokości 2m:

srut 4.5mm

Śrut o średnicy 4.5 mm, masa 0.515 g, współczynnik kształtu 1.53

 

srut 4.0

Śrut o średnicy 4.0 mm, masa 0.362 g, współczynnik kształtu 1.68

 

srut 3.5 mm

Śrut o średnicy 3.5 mm, masa 0.242 g, współczynnik kształtu 1.72

 

srut 3.0 mm

Śrut o średnicy 3.0 mm, masa 0.153 g, współczynnik kształtu 1.82

 

srut 2.5 mm

Śrut o średnicy 2.5 mm, masa 0.088 g, współczynnik kształtu 1.99

 

srut 2.0 mm

Śrut o średnicy 2.0 mm, masa 0.046 g, współczynnik kształtu 2.41

 

 

Kolejny wykres ukazuje zależność zasięgu śrutu od prędkości, z jaką został wystrzelony. To bardzo istotne informacje, bowiem możemy sobie dzięki tym danym zobrazować, jaki jest zasięg naszej strzelby zależnie do użytego śrutu. Wpływa to szerokość strefy bezpieczeństwa strzelnicy. Z tego powodu, wiele strzelnic ma ograniczenia odnośnie dozwolonej wielkości śrutu, z jakiego można strzelać.

 

 

Zależność zasięgu śrutu od prędkości wylotowej przy kącie rzutu 25 stopni

 

Zasięg śrutu nie zwiększa się pod wpływem zwiększenia prędkości w sposób liniowy. Należy wręcz stwierdzić, że niewielkie zwiększenie zasięgu wymaga ogromnego nakładu na zwiększenie prędkości śrutu i jest to bardzo nieproporcjonalna zależność. Gdy zdamy sobie przy tym sprawę, że zwiększona prędkość wpływa ujemnie na utrzymanie kształtu śrucin (zwiększa się jego deformacja wskutek dużego ciśnienia panującego w lufie) a także przyczynia się to znacząco do wzrostu odrzutu broni, uświadomimy sobie, że istnieje pewna użyteczna granica prędkości, której przekraczanie nie przynosi korzyści.
Musimy sobie uświadomić, że wiązka śrutu składa się ze śrucin o różnych kształtach powierzchni (niejednorodny współczynnik kształtu), co powoduje, że osiągają one niejednakową prędkość. Zasięg niektórych śrucin w wiązce może być większy o 15 % od pozostałych. W wiązce śrutu, która przypomina swym kształtem cygaro, znajdują się też śruciny, które lecą wolniej i szybciej opadają.

 

Previous Home Next